Anne sütü ve rakipleri

Anne sütü bebekler için en doğal ve üstün bir besindir. Anne sütünün anneye hiçbir zararlı yanı olmadığı gibi birçok yararları vardır. Maalesef yurdumuzda meme veren anneyi bu işten soğutmak için ellerinden geleni yapanlar vardır. Bilhassa uydurulmuş pek çok hurafe annenin yeterli meme vermesini önler.;

UNICEF,  WHO  ve UNESCO’nun müşterek yayınladıkları “Facts for Life”  kitabının 16-17. sayfalarında anne sütü ile ilgili 5 madde yazılmıştır.

1- Hayatın ilk 4 ile 6 aylık döneminde tek başına anne sütü en yararlı besindir.
2- Bebekler, doğumdan sonra mümkün olan en kısa zamanda emzirilmeye başlanmalıdır. Gerçekte her anne emzirebilir.
3- Bebeğin ihtiyacı olan yeterli sütün temini için sık emzirilmesi gereklidir.
4- Biberonla beslenme ciddi hastalıklara ve ölümlere sebep olur.
5- Emzirme bebeğin 2. Yaşına, hatta mümkünse daha uzun süreli olmalıdır.

Aynı kitap, Nisan 1991 de memleketimizde Milli Eğitim Bakanlığı, UNICEF ve Sağlık bakanlığı ile müştereken “Sağlığa Ulaştıran Gerçekler” adı altında Türkçe basılmış fakat, amaçlananın tam tersi olacak şekilde tahrif edilmiş ve yalanlarla doldurulmuştur. Çok enteresandır ki, kitabın geri kalan kısımları tam tercüme edilmiştir.

ANNE SÜTÜNÜN FAYDALARI
Anne sütünün faydaları sadece anne ve bebekle kısıtlı değildir. Anne sütünün  faydalarına bir göz atarsak:

1- Bebek faydalanır, en uygun besini iyi sıcaklıkta alır.
2- Anne faydalanır. Meme kanserinden ruh sağlığına kadar pek çok hususta faydalıdır.
3- Baba faydalanır. Mama fiyatları bütçe için ciddi bir harcamadır.
4- Devlet faydalanır. Yıllık döviz giderimiz ne kadardır, tahmin edin!
5- Çevre faydalanır. Mama verildiğinde çevre kirliliği artar, zira temiz su israf edilir, ısı kaynakları israf edilir ve en mühimi çevreye deterjan ve kimyasal maddeler salınır.

Bu hususlar bilhassa gelişmekte olan imkanları kısıtlı ülkeler için çok önemlidir. Maalesef emzirme oranlarına bakıldığında, zengin ülkelere kıyasla fakir ülkelerde daha az anne sütü verildiği görülür. Birleşmiş Milletler (BM) teşkilatının çalışmalarında bunun sebepleri arasında mama üreticisi zengin ülkelerin baskıları ve zararlı reklamları ortaya çıkmıştır.

Bunun sonucunda BM “International Code of Marketing of Breastmilk  Substitudes” adı altında bir kanun hazırlamıştır. Türkçesi: “Anne sütüne Yakın Mamaların Pazarlanmasının  Beynelmilel Kanunu”.

BU KANUN 10 MADDEDEN İBARETTİR:
1- Halka yönelik hiçbir mama reklamı yapılamaz.
2- Annelere ücretsiz dahi olsa numune dağıtılamaz.
3- Hiçbir sağlık kuruluşunda ürün promosyonu yapılamaz, servislerde kullanılması için ücretsiz veya düşük ücretli mama verilemez.
4- Hiçbir firma yetkilisi annelerle görüşme yapamaz.
5- Sağlık personeline hiçbir hediye veya ürün verilemez.
6- Etiketlerde suni beslenmenin üstünlükleri diye hiçbir resim veya cümle kullanılamaz, bebek resimleri konamaz.
7- Sağlık personelinin bilgilendirilmesi ilmi ve gerçekçi olmalıdır.
8- Etiketlerde anne sütünün üstünlüğü anlatılmalı, ayrıca suni beslenmenin yan tesirleri, maliyeti ve zararları belirtilmelidir.
9- Bebekler için uygun olmayan şekerli kondense sütler tavsiye edilmemelidir.
10- Bebek maması imalatçıları ve dağıtımcıları bulundukları ülkelerde bu kanun uygulanmasa bile bu kanuna uyumlu çalışmalıdırlar.

Bu kanun çerçevesinde Türkiye ele alındığında, mama firmalarının en başıboş ve fütursuzca davrandıkları memleketlerin başında gelmektedir. Filipinler’de bu kanun uygulanmaya çalışıldığında Amerikan elçisi ve ticaret bakanı tarafından yoğun baskı uygulanmış,

ekonomik yaptırım uygulanması ile tehdit edilmiştir. Bu kanun için uğraşan bakanlık avukatı ve oğlu vurularak öldürülmüşlerdir. Bunların sonucunda Filipin mahkemesi 9. Ekim.2007’de bu kanunu yürürlükten kaldırmak zorunda kalmıştır. (Bakınız: Section on International Child Health. Sayfa 3-4)

SORULAR:1- Türkiye’nin, mamalar için yıllık döviz harcaması ne kadardır?
2- Türkiye’de bu kanun ne zaman uygulanacak?
3- Türkiye’nin bebek nüfusu, Belçika ve Hollanda’nın toplam nüfuslarından fazla olduğu halde neden Türkiye’de mama firmaları fabrika açmamakta ısrar ediyorlar. En son Polonya ve Portekiz’de açtılar. Şu anda bazı mamalar bu ülkelerden gelmektedir.
4- Mama firmalarının Türkiye’deki yıllık reklam harcamaları ne kadardır. Bazı sağlık kuruluşları ve çalışanlarına sağlanan imkanlarda vergilendirme yapılmakta mıdır?

Kaynak; http://www.anneoluncaanladim.com/yazarlar/21/kadir-tugcu/424/anne-sutu-ve-rakipleri

15 Soruda Anne Sütünün Önemi

1-7 Ekim Emzirme Haftasında Acıbadem Bakırköy Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İbrahim Çelik, anne sütü ile ilgili merak edilen tüm sorulara açıklık getirdi.

·         Bebeğin doğar doğmaz emzirilmesinin ne gibi faydaları vardır?

                    Bebek doğar doğmaz emzirilmelidir. İlk sütün bebeğin bağırsak florasının oluşumu üzerinde büyük katkısı vardır. Ancak esas faydası süt üretimini artırmasıdır. Ayrıca emzirme sırasında salgılanan hormonlar rahim duvarının kasılmasını tetikler. Bu sayede de plasentanın ayrılması daha kolay olur ve rahim kanaması ihtimali en aza iner. Yani ilk sütün sadece bebeğe değil aynı zamanda anneye de faydası vardır.

·         Sezaryen doğumda bebeğin annenin yanına gelmesi gecikiyor mu?

                      Normal doğumlarda bebek doğduktan hemen sonra anne memesine konulmalıdır. Sezaryen doğumlarda, eğer anne epidural anestezi altındaysa göbek bağı kesildikten ve bebek kurulandıktan sonra solunum dolaşım parameteleri istikrarlıysa operasyon devam ederken bile anne emzirebilir. Genel anestezi altındaki sezaryen doğumlarda bile bebeğin annenin göğsüne 3-5 dakika dokundurulması sütün erken gelmesini sağlayabilir. Yani istenildiği takdirde sezaryen doğumlarda da bebekle anne hiç vakit kaybetmeden bir araya getirilebilir.

·         Yeni doğan bebeğe şekerli su vermek gerekli midir?

                        Hayır. Yeni doğan bebeğin ilk ve tek gıdası anne sütüdür. Anne sütünün olmadığı istisnai durumlarda ise formül sütler verilebilir.

·         Kesilen anne sütü yeniden gelmeye başlayabilir mi?

              .Kısa süreli ani süt kesilmelerinde eğer anne emzirmede ısrar ederse süt yeniden gelmeye başlar.

·         Anne sütü doğumdan ne kadar süre sonra artar?

                 Genellikle doğumdan 3 gün sonra anne sütü bebeğin ihtiyacını tam olarak karşılayacak düzeye gelir. 3 haftadan sonra ise maksimum düzeye çıkar.

·         Sütün bebeğe yeterli gelip gelmediği nasıl anlaşılır?

                    Sütün bebeğe yeterli gelip gelmediğine doktor karar vermelidir. Sütün yetmemesinin en belirgin işareti bebeğin yetersiz kilo almasıdır. Bebek alt sınır olarak ayda 500 gram ve üzerinde kilo alıyorsa, sütün yettiği düşünülür. Bu durumda annelerin ilk 6 ay emzirmeyi bırakmaması gerekir.

·         Sütü artırmak için hangi gıdaların tüketilmesi gerekir?

                  Süt verimini etkileyen bir çok faktör vardır. Ancak sütü doğrudan artıran mucizevi bir gıda ya da içecek yoktur. Annenin temel beslenme dengesini gözetecek şekilde standart olarak beslenmesi önemlidir.

·         Sıvı alımı anne sütünü artırır mı?

                     Emziren annelere bol bol sıvı almaları önerilir. Ancak sıvı alımı sütün artması için değil, annenin kendi sağlığı için önemlidir. Emzirme sırasında günde 1- 1.5 litre sıvı kaybına uğrayan annenin bu açığı bol su içerek kapatması gerekir.

·         Annenin aldığı gıdalar sütün içeriğini değiştirir mi?

                       Annenin çok yemek yemesi sütün protein ve enerji içeriğini fazla değiştirmez. Sadece özellikle Omega 3 yönünden zengin beslenme ya da Omega 3 takviyesi, sütü bu açıdan zenginleştirir. Öte yandan annenin yediği soğan ve sarımsak gibi kokulu gıdalar sütün kokusunu değiştirip, bebeğin memeyi itmesine neden olabilir.

·         Emzirirken sigara ve alkol tüketilebilir mi?

                    Emzirme döneminde sigara, alkol, kafeinli içecekler ve bazı ilaçlar kesinlikle alınmamalıdır. Çünkü bu ürünlerdeki zararlı etkenler anne sütüyle birlikte bebeğe geçebilir.

·         Süt verimin etkileyen etkenler nelerdir?

                  Süt verimini etkileyen 3 önemli faktör vardır:

                   - Genetik yapı: Bazı anneler bu konuda doğuştan şanslıdır. Bu kadınların süt verimleri çok iyidir.

                    - Annenin psikososyal durumu: Anne ne kadar rahat bir yapıya sahipse sütü de o kadar fazla olur. Kaygılı, stresli, takıntılı ve mükemmeliyetçi annelerde süt verimi düşüktür. Ayrıca annenin iyi dinlenip düzenli uyuması süt verimini artıran önemli bir etkendir. İş hayatının yorgunluğu ve stresli ortamı, aile içi sorunlar, annenin geçirdiği hastalıklar, ağrı ve  sancılar süt verimini olumsuz etkiler.

                   - Emzirme tekniğine bağlı hatalar: Emzirmeye geç başlamak, formül mamaya ve ek besine erken geçmek, bebeğe biberon ya da yalancı emzik vermek, bebeği memeye yanlış yerleştirmek, bebeğin meme başını doğru kavramaması, gece emzirmemek, 5-6 saatten uzun süre emzirmemek verimi düşürür.

·         Tatlı yemek sütü artırır mı?

Tatlı yemek sütü artırmaz. Sadece annenin kilosunu artırır.

·         Bebeğin kaç yaşına kadar anne sütü alması gerekir?

Bebek, ilk 6 ay mutlaka, 1 yaşına kadar kesinlikle, 2 yaşına kadar tercihen, 3 yaşına kadar da keyfe keder emzirilebilir. Anne sütü her yaşta faydalıdır. Her şeyden önce süttür. İlk 6 ay tek başına yeterlidir. 6 ay 1 yaş arasında  ek besinlerle birlikte verildiğinde, bir yaşından sonra da bebeğin günlük süt ihtiyacını en doğru bileşimde karşılayan bir besin olarak yararlıdır. Mükemmel bir besin olmanın yanında bağışıklık sistemi üzerine de her yaşta çok büyük faydaları vardır.

·         Formül mamayla beslenen bebekler ne gibi sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kalabilir?

Mamayla beslenen çocukların obezite, bağırsak, ortakulak, üriner sistem ve üst solunum yolu enfeksiyonlarıyla, alerjik hastalıklara (egzama, astım, bronşit) yakalanma riski, anne sütüyle beslenenlere göre daha yüksektir.

·         Emzirmenin anneye ne gibi faydaları vardır?

Emzirme, doğum sırasında ve sonrasında annenin kendini daha kolay toplamasını sağlar. Emziren kadın, annelik duygusunu daha yoğun yaşar ve lohusalık depresyonunu daha kolay üstünden atar. Ayrıca emzirmek, meme kanserine yakalanma riskini düşürür ve osteoporozdan korur.

Anne Sütüne Dair Notlar

OKUMAYA BAŞLAMADAN ÖNCE İSTATİSTİKİ BİLGİ;

"Türkiyede son yıllarda Sağlık Bakanlığı, hastaneler ve bazı derneklerin yaptığı çalışmalarla anneler emzirmeye yönlendirildi. 4-5 yıl öncesine kadar Türkiyede ilk 6 ay sadece anne sütü alan bebeklerin oranı yaklaşık yüzde 5 civarındaydı. Yapılan çalışmalarla bu oran yüzde 30a ancak yaklaştı. Halen yeni doğan bebeklerin yaklaşık yüzde 70i ilk 6 ay sadece anne sütü almıyor. İngiltere gibi gelişmiş Avrupa ülkelerinde 0-6 ay sadece anne sütüyle beslenme oranı ise yüzde 80nin üzerinde. Bu ülkeler halen oranı artırmak için büyük çaba harcıyor. Gelmişmiş ülkeler sağlıklı toplumu oluşturmak için insanı doğduğu andan itibaren ele alıyor"

SÜT YAPIMI NASIL BAŞLAR?

Memedeki süt yapımını sağlayan madde annenin beyninden salgılanan prolaktin adlı bir hormondur. Gebeliğin sonlanması ile vücuttaki gebelik hormonları azalır ve prolaktin salgılayan bezler uyarılır. Prolaktin salgısı doğumdan sonra bazı annelerde hemen bazılarında 4 gün içinde artmaya başlar.

Kan damarları, memede süt yapımı için gereken maddeleri süt hücrelerine taşır. Prolaktin etkisiyle memeler sütle dolar. Bu sürede memede kan damarları daha çok kan taşır ve memeler sıcak ve sert olur. Süt akmaya başlayınca ve bebek emmeyi öğrendikçe memedeki gerginlik azalır, anne de rahatlar.

ANNE SÜTÜNÜN GÖRÜNÜMÜ NASILDIR?

İlk sütün sarımtırak renkte olmasına karşın olgun süt , beyaz ve inek sütünden daha sulu görünümdedir, rengi mavimsi bile olabilir. Bebek büyüdükçe anne sütünün rengi değişir. Bunun nedeni bebek büyüdükçe ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde sütün içeriğinin değişmesidir.

SÜT MEMEDEN NASIL AKAR?

Süt yapılır yapılmaz memeden dışarı salınmaz, süt akması için bebeğin emmesi gerekmektedir. Bebeğin etkin emmesi için memeye iyi yerleştirilmesi ve memeye iyi kavraması çok önemlidir. Bebek emerken, meme başındaki sinirlerden, başka uyarılarda çıkar ve bu uyarılarla annenin beyninin başka bir bölümünden oksitosin adlı bir diğer hormon salgılanır.

Oksitosin süt adacıklarının etrafındaki küçük kasları etkiler. Bu etki ile kaslar kasılır ve süt, süt adacıklarından meme başındaki kanallara taşınır. Bebeğin emmesi ile meme ucunda bulunan 10-15 delikten süt dışarıya akar. Her iki meme aynı anda çalışır. Bebek bir memeden emerken, diğer memeden süt damlayabilir.

Bebek emmeye başladığında, ilk önce meme başının hemen arkasında bulunan süt havuzundaki birikmiş sütü alır. Bu süt hemen tükenir. Süt akımının devamı için oksitosin salgısının uyarılması gereklidir.

Memede süt yapımı ve yapılan sütün meme ucuna ulaşması bebeğin her iki hormonun yapımını uyaracak kadar kuvvetli ve etkin emmesi ile gerçekleşir. Bunun için bebeğin sık aralıklarla ve uygun bir biçimde memeye yerleştirilmesi ve bebeğinde meme başını iyice kavraması gerekir.

EMZİRME SIRASINDA SÜT AKIMININ DEVAMLILIĞI NASIL SAĞLANIR?

Bazı annelerin sütleri bebek emmeye tutulur tutulmaz akmaya başlar. Emzirmeyi düşünmek bile beyni uyararak sütün akmasına neden olur.

• Kuvvetli emme ile annenin beynine uyarılar gider.
• Oksitosin salgılanarak memeye ulaşır ve süt akımı başlar.


Sonuç; Emzirme de en önemli etken; emzirmeyi istemektir.

SÜT YAPIMININ DEVAMLILIĞI NASIL SAĞLANIR ?

Emzirmede bebeğin ağzı annenin meme ucu çevresini sıkıştırır. Bu baskı ile uyarılan sinirler beyinde prolaktin yapımı ile ilgili görevli olan bölgeye uyarılar götürürler. Bu uyarılar prolaktin salgılanmasını başlatır. Ne kadar çok uyarı iletilirse o kadar çok prolaktin yapılır.

Bebeğin her emmesinde sinirler yoluyla gönderilen uyarılar annenin beynine iletilir. Beyinden prolaktin salgılanarak memeye kan yoluyla iletilir ve memede süt yapımı uyarılır.

Sonuç: Ne kadar çok emzirirseniz, o kadar çok sütünüz olur!

EMZİRMEYE NE ZAMAN BAŞLAMALISINIZ ?

Emzirmeye doğumda hemen sonra kendinize gelir gelmez başlamanız gerekir.
Doğumdan sonra ilk birkaç gün içerisinde gelen koyu süt bebeğe mutlaka verilmelidir.
Ağız sütü bebeğin büyümesine ve hastalıklara karşı koruyucu madde almasına yardımcı olur.
Doğumdan sonra 1-2 gün süt gelmese bile mamaya geçilmemeli, biberon verilmemeli, bebek emzirilmelidir. 
Bebek sık sık memeye tutulunca 3-4 gün sonra bile süt gelebilir. Yenidoğan ve sarılığı olan bebekte de emzirme sürdürülmelidir. Yalancı meme verilmemelidir.

BEBEĞİNİZİ NE SIKLIKLA BESLEMELİSİNİZ ?


• Emzirmeye zaman sınırı koymaya gerek yoktur. 

• Gelen süt miktarının artması için bebek sık sık emzirilmelidir.

• Bebek her ağladığında emzirilmelidir. 

• Yeni doğan bebekler genellikle günde 8-10 öğün emmek isterler. Öğün sayısı daha sonra giderek azalır. 

• Sık emzirme, bol süt gelmesini sağladığı gibi göğüslerin şişmesini ve acımasını da önler.

Bebeğinizin sağlığı ve mutluluğu için onu ilk 6 ay sadece anne sütü ile besleyiniz. 6 aydan sonra, bebeğiniz 2 yaşına gelene kadar uygun ek besinlerle birlikte, emzirmeye devam edebilirsiniz. Anne sütü bebek için gerekli tüm besinleri ve suyu yeterli miktarda içerir. Çok sıcak havalarda bile anne sütü bebeğinizin susuzluğunu giderir. Bebeğe su verilecek olursa, bebeğin midesi su ile dolacağından anne sütü almak istemeyecektir. Bunun sonucu olarak da bebek memeyi daha az emecek ve memede süt yapımı azalacaktır.


DAHA ÇOK EMZİRME =DAHA ÇOK UYARI =DAHA ÇOK SÜT


Kaynaklar;


http://www.baybul.com/cocuk-beslenmesi/728781-ulkemizde-emzirme-orani-hala-dusuk.html?langid=1
Acıbadem Hastanesi Yayınları